Voor wie geldt de DORA-verordening? Het volledige overzicht

Inleiding

De Digital Operational Resilience Act (DORA) is een Europese wet die het financiële belang en de strategische rol van digitale infrastructuur voor de financiële sectoren benadrukt. De verordening legt duidelijke eisen op aan financiële bedrijven volgens artikel 2, lid 1, die van cruciaal belang zijn, aangezien ze de fundamentele verantwoordelijkheid en de plicht tot identificatie, beperking en beheer van risico's met betrekking tot informatie- en communicatietechnologieën (ICT) omvatten. Veel organisaties hebben echter de verkeerde indruk dat de implementatie van DORA als een eenvoudige checklist kan worden beschouwd. Deze denkwijze kan niet alleen leiden tot misinterpretaties, maar ook tot ernstige gevolgen zoals boetes, auditproblemen, operationele verstoringen en schade aan de bedrijfsreputatie.

Het belang van deze verordening voor Europese financiële dienstverleners is onmiddellijk, aangezien het de wettelijke kaders voor de ICT-infrastructuur en -risico's definieert die cruciaal zijn voor de stabiliteit en werking van financiële markten en diensten. In een sector waar vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van gegevens en systemen van essentieel belang zijn, hangen miljardenbedragen en de geloofwaardigheid van bedrijven af van de naleving van deze voorschriften. Daarom biedt het lezen van dit artikel waardevolle inzichten in de toepassingsgebieden van DORA en de gevolgen die een onjuiste implementatie kan hebben.

Het Kernprobleem

De DORA-verordening heeft verstrekkende gevolgen voor de compliance-strategieën van financiële bedrijven. Voorbij de oppervlakkige beschrijvingen behandelt artikel 6, lid 1, van de verordening de noodzaak om een uitgebreid risicomanagement voor ICT op te zetten. Dit betekent dat bedrijven niet alleen de technische aspecten van informatiebeveiliging moeten controleren, maar ook de organisatorische en strategische componenten moeten evalueren en optimaliseren. De werkelijke kosten van een onvoldoende implementatie zijn hoog. Bedrijven die de vereisten niet naleven, kunnen boetes van maximaal 10 miljoen EUR (artikel 40, lid 5) of tot 2% van hun jaarlijkse totale omzet (artikel 40, lid 6) krijgen. Bovendien kunnen audits mislukken, wat kan leiden tot een verlies van vertrouwen en mogelijk verlies van klanten en zakelijke kansen.

De meeste organisaties denken echter dat ze de eisen van DORA met een minimalistische aanpak kunnen vervullen. Dergelijke bedrijven negeren de noodzaak om uitgebreide audits uit te voeren om ervoor te zorgen dat hun IT-systemen en -processen voldoen aan de voorschriften. Deze misvatting kan leiden tot een onvoldoende risicobeoordeling en negatieve gevolgen hebben voor de compliance- en bedrijfsprocessen. Concreet betekent dit dat bedrijven mogelijk niet over de nodige transparantie en controle beschikken om bedreigingen en verstoringen tijdig te identificeren en aan te pakken.

Waarom Dit Nu Urgent Is

De noodzaak om de DORA-voorschriften serieus te nemen, is de afgelopen jaren alleen maar toegenomen. De toenemende digitalisering van financiële diensten en de daarmee gepaard gaande toename van cyberaanvallen hebben het belang van robuust ICT-risicomanagement nog sterker benadrukt. De Europese Autoriteit voor Banken (EBA) heeft recentelijk meer nadruk gelegd op het belang van operationele veerkracht, wat de urgentie van een correcte implementatie van DORA onderstreept.

Bovendien heeft de markt druk uitgeoefend op bedrijven. Klanten eisen steeds vaker compliance-certificeringen om te waarborgen dat hun gegevens en investeringen veilig zijn. Bedrijven die niet voldoen aan de eisen van DORA, komen in een concurrentiële achterstand ten opzichte van hun concurrenten, omdat ze niet hetzelfde niveau van vertrouwen en veiligheid kunnen bieden. De kloof tussen de positie waarin de meeste organisaties zich bevinden en de positie waarin ze zouden moeten zijn, is aanzienlijk. Een niet-conform financieel bedrijf kan niet alleen moeite hebben om aan zijn wettelijke verplichtingen te voldoen, maar ook achterop raken in de concurrentie met bedrijven die hun technische en organisatorische processen aantoonbaar hebben aangepast aan de nieuwste vereisten.

Het Oplossingsframework

De implementatie van de DORA-verordening vereist een stapsgewijze aanpak die is gebaseerd op duidelijke actieaanbevelingen en gedetailleerde implementatiedetails. Ten eerste moet uw organisatie een compliance-programma ontwikkelen dat specifiek is gericht op de eisen van DORA. Dit begint met een nauwkeurige analyse van de artikelen van de wet en de daaruit voortvloeiende eisen voor ICT-risicobeoordeling en -beheer.

Artikel 6(1) van de DORA vereist dat financiële bedrijven een ICT-risicomanagementraamwerk onderhouden. Een goed raamwerk omvat de identificatie en beoordeling van risico's, de ontwikkeling van maatregelen voor risicobeperking en de continue monitoring van de implementatie. Om dit te bereiken, moet u het volgende overwegen:

1. Risico-identificatie en -beoordeling: Gedetailleerde analyse van de potentiële ICT-risico's, inclusief de impact op de bedrijfscontinuïteit, gegevensbescherming en klantcommunicatie.

2. Risicobeheersmaatregelen: Ontwikkeling van een uitgebreid plan voor risicobeperking dat zowel technische als organisatorische maatregelen omvat en is afgestemd op de specifieke behoeften van uw organisatie.

3. Monitoring en rapportage: Een systeem voor continue monitoring van de implementatie van de compliance-maatregelen en een duidelijke rapportage die ervoor zorgt dat alle relevante belanghebbenden op de hoogte zijn van de huidige status.

4. Medewerkerbetrokkenheid en training: Trainingsprogramma's om medewerkers bewust te maken van het belang van compliance en de specifieke eisen van DORA.

Een compliance-programma dat deze aspecten omvat, wordt doorgaans als "goed" beschouwd, in tegenstelling tot programma's die slechts de minimale vereisten voldoen om "slechts" door de audits te komen.

Veelvoorkomende Fouten om te Vermijden

Organisaties hebben de neiging om bij de implementatie van de DORA-verordening enkele veelvoorkomende fouten te maken. De drie belangrijkste fouten zijn:

1. Onvoldoende risicobeoordeling: Veel organisaties voeren een oppervlakkige risicobeoordeling uit, zonder dieper in te gaan op de potentiële impact. Dit leidt ertoe dat belangrijke risico's over het hoofd worden gezien of onderschat. In plaats daarvan zou u een uitgebreide risicobeoordeling moeten uitvoeren die alle aspecten van uw ICT-infrastructuur dekt.

2. Ontbrekende gedocumenteerde compliance-maatregelen: Zonder een gedetailleerde documentatie van uw compliance-maatregelen kan het moeilijk zijn om aan te tonen dat u voldoet aan de eisen van DORA. U moet een systeem opzetten dat de ontwikkeling, implementatie en monitoring van uw compliance-maatregelen documenteert.

3. Onvoldoende medewerkerbetrokkenheid: Als uw medewerkers niet bewust zijn van het belang van compliance, kan dit leiden tot een onderbreking van de compliance-maatregelen. Trainingsprogramma's over compliance en het belang van DORA voor uw organisatie zijn cruciaal om deze fout te voorkomen.

Hulpmiddelen en Benaderingen

De implementatie van compliance-verordeningen zoals de DORA kan op verschillende manieren plaatsvinden. Elke methode heeft zijn eigen voor- en nadelen, en de beste methode hangt af van de specifieke eisen van uw organisatie.

1. Handmatige aanpak: Deze methode is eenvoudig en vereist geen hoge investeringen in technologie. Het kan echter tijdrovend en foutgevoelig zijn. Het is het beste voor kleinere organisaties of voor organisaties die nog niet over voldoende middelen beschikken om een technologische oplossing te implementeren.

2. Spreadsheet-/GRC-aanpak: Deze methode is beter voor de organisatie en toegang tot gegevens, maar kan de integratie in uw bestaande IT-systemen bemoeilijken en de automatisering van processen beperken. Het is een betere keuze voor organisaties die al over enige infrastructuur beschikken en hun compliance-activiteiten willen coördineren.

3. Geautomatiseerde compliance-platforms: Een geautomatiseerd compliance-beheersysteem zoals Matproof kan de compliance-activiteiten aanzienlijk vergemakkelijken en de automatisering van processen mogelijk maken. Het is belangrijk om bij de keuze van een compliance-platform rekening te houden met:

• Het platform moet in staat zijn om alle relevante compliance-normen te ondersteunen, inclusief DORA, SOC 2, ISO 27001, GDPR en NIS2.
• Het moet AI-gestuurde beleidsontwikkeling in het Nederlands en Engels aanbieden om te voldoen aan de eisen van een internationaal opererende organisatie.
• Automatische bewijsmateriaalverzameling van cloudproviders is een andere belangrijke factor om de bewijslast te verlichten.
• Het platform moet een eindpunt-compliance-agent voor apparaatoverwachung bieden om de compliance op lokaal niveau te waarborgen.
• Een 100% EU-gegevensresidentie is essentieel om te voldoen aan de privacyvereisten van de EU. Matproof biedt al deze functies en is speciaal ontwikkeld voor Europese financiële dienstverleners.

Het is belangrijk te begrijpen dat automatisering niet altijd de oplossing is. Het is vooral nuttig bij het verminderen van de handmatige taken die gepaard gaan met compliance-monitoring en kan helpen de efficiëntie en nauwkeurigheid van uw compliance-activiteiten te verhogen. Toch moet u ook de handmatige aspecten van compliance niet onderschatten, vooral in gebieden waar een individuele beoordeling vereist is.

Aan de Slag: Uw Volgende Stappen in Detail

Als compliance-professional, CISO of IT-leider weet u dat de start van de implementatie van de DORA-verordening een grondige planning vereist. Hier zijn vijf stappen die u deze week kunt volgen:

1. Compliance-risicoanalyse: Begin met een uitgebreide risicoanalyse om de potentiële impact van de DORA-verordening op uw organisatie te identificeren. Houd rekening met de artikelen 6, 8 en 11 van de verordening, die belangrijke eisen aan het ICT-risicomanagementraamwerk en gegevensbescherming definiëren.

2. Basisdocumentatie: Maak een lijst van de bestaande compliance-raamwerken, beleidslijnen en procedures die betrekking hebben op de DORA. Dit kan u helpen de huidige compliance-status te controleren en belangrijke wijzigingen te identificeren.

3. Opleiding en bewustwording: Zorg voor een uitgebreide training en bewustwording voor alle relevante medewerkers, met name voor de compliance- en IT-teams. De EU-publicatie "Digital Operational Resilience for the Financial Sector" biedt een solide basis voor dergelijke trainingen.

4. Externe hulp inschakelen: Als u twijfelt of u de vereisten van DORA alleen kunt beheren of dat u externe expertise nodig heeft, moet u nu een beslissing nemen. Dit kan variëren afhankelijk van de omvang en complexiteit van uw organisatie.

5. Een snelle overwinning: Binnen de volgende 24 uur kunt u een initiële beoordeling van uw gegevensbescherming uitvoeren en vaststellen welke aanpassingen nodig zijn om te voldoen aan de vereisten van artikel 24 van de DORA.

Voor een gedetailleerde aanpak en extra middelen raden we u aan de officiële EU- en BaFin-publicaties te raadplegen, met name het "Explanatory Report on the DORA" en de BaFin-richtlijnen voor informatiebeveiliging.

VA Frequently Asked Questions

Vraag 1: Welke bedrijven vallen onder de DORA?
De DORA geldt voor alle financiële bedrijven en dienstverleners die actief zijn in de EU. Artikel 2 van de verordening somt de getroffen sectoren op, zoals banken, verzekeringen, vermogensbeheerders en tal van andere bedrijven die financiële diensten verlenen. De reikwijdte is breed, en ook beursgenoteerde bedrijven die diensten verlenen, vallen onder de reikwijdte van de verordening.

Vraag 2: Moet ik alle vereisten van de DORA tegelijkertijd implementeren?
Nee, de DORA bevat gefaseerde implementatietermijnen. Artikel 92 van de verordening legt gedetailleerde termijnen voor de implementatie van de vereisten vast. Dit maakt een gestructureerde en planbare implementatie mogelijk, waarbij de eisen voor ICT-beveiliging en gegevensbescherming in de komende jaren in fasen moeten worden geïmplementeerd.

Vraag 3: Hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn organisatie voldoet aan de vereisten van de DORA?
Een centraal aspect is de continue monitoring en beoordeling van de compliance. Artikel 6 van de DORA vereist een ICT-risicomanagementraamwerk dat regelmatig moet worden gecontroleerd en bijgewerkt. Daarnaast moet u interne en externe audits uitvoeren om de naleving van de voorschriften te waarborgen.

Vraag 4: Heb ik speciale software nodig om aan de DORA te voldoen?
Ja, veel organisaties hebben speciale software nodig om aan de DORA-eisen te voldoen. Dit kan helpen om ICT-risico's beter te identificeren, te beoordelen en te beheren, terwijl compliance-gegevens worden voorbereid en opgeslagen.

Vraag 5: Kan het niet naleven van de DORA-verordening leiden tot sancties?
Ja, artikel 84 van de DORA noemt een reeks sancties die door nationale toezichthoudende autoriteiten kunnen worden opgelegd als een organisatie de voorschriften overtreedt. De sancties kunnen boetes, voorwaarden of zelfs tijdelijke bedrijfsbeperkingen omvatten.

Belangrijkste Inzichten

In dit artikel hebben we een volledig overzicht gegeven van de reikwijdte van de DORA-verordening en het belang ervan voor financiële bedrijven en dienstverleners in de EU. Hier zijn de belangrijkste punten:

• De DORA geldt voor alle financiële bedrijven en dienstverleners in de EU, inclusief banken, verzekeringen en vermogensbeheerders.
• Het is cruciaal om de reikwijdte van de verordening te begrijpen en de vereisten tijdig te implementeren.
• Een zorgvuldige compliance-risicoanalyse, training en gestructureerde controles zijn essentieel om aan de DORA te voldoen.
• Niet-naleving kan leiden tot strenge sancties door nationale toezichthoudende autoriteiten.

Als u ondersteuning nodig heeft bij de implementatie van de DORA-verordening, kan Matproof u helpen. Matproof is een compliance-automatiseringsplatform dat speciaal is ontwikkeld voor Europese financiële dienstverleners en de implementatie van de DORA vereenvoudigt. Bezoek onze website om meer te leren over onze diensten en hoe wij u kunnen helpen. U kunt ook een gratis beoordeling aanvragen door op de volgende link te klikken: Matproof Contact.